271 pagina's ISBN 9789055744206 Prijs € 34,90 Jaar van verschijnen 2003 2e, bijgewerkte druk Geïllustreerd Aanvraag beoordelings-/ gebruikersexemplaar via:
Bestelformulier Serie: SOZ Doelgroepen: Pabostudenten en cursisten in de nascholing, maar ook voor leraren, remedial teachers en anderen die zich bezighouden met handschriftontwikkeling

Schrijven met zorg

Praktische didactiek van handschriftontwikkeling

Baauw-van Vledder, A., Dijk, E.A.A. van

Schrijven, is dat nog van deze tijd? Sommigen willen ons doen geloven dat de computer het schrijven met de hand helemaal kan vervangen. Maar het handschrift heeft een specifieke betekenis bij taalverwerving. Altijd zullen er situaties zijn waarbij we zijn aangewezen op het schrift: een vlotte aantakening, een invulformulier enzovoort. Het handschrift is bovendien een expressievorm waarin hoofd, hart en hand van een persoon op unieke wijze zichtbaar worden. De kenmerken van ons handschrift zijn de sporen van ons lichaam, waarin de individuele mens herkenbaar is. De computer maakt het handschrift dan ook net zo min overbodig als de boekdrukkunst dat eerder deed.

Schrijven met zorg gaat uit van adaptief onderwijs en planmatig handelen. Het boek bestrijkt het gehele terrein van handschriftonwikkeling bij kinderen van vier tot dertien jaar:
- basiskennis en informatie
- linkshandigheid
- schrijfproblemen en zorgverbreding
- schrijven voorbereiden in groep 1, 2 en 3
- aanvankelijk schrijven in groep 3 en 4
- voortgezet schrijven in groep 5 - 8

Bovendien biedt dit boek 60 pagina's praktijkmateriaal waarmee u direct aan de slag kunt!

Inhoudsopgave:

Woord vooraf

1       Schrijven algemeen
1.1    Schrijfonderwijs
1.2    De doelstellingen per fase
1.3    Deelschoolwerkplan
1.4    Leerlingvolgsysteem
1.5    De leermiddelen en de benodigde tijd
1.6    De organisatie
1.7    Criteria bij het kiezen van een schrijfmethode
1.8    Een alfabet: voorbeeld voor handschrift

2       Linkshandigheid
2.1    Inleiding
2.2    Problemen van linksschrijvende kinderen
2.3    Onderzoek naar linkshandigheid
2.4    Een linksschrijvend kind rechts leren schrijven
2.5    Aandachtspunten bij linkshandigen

3       Schrijfproblemen en zorgverbreding
3.1    Soorten schrijfproblemen
3.2    Stoornissen in het schrift
3.3    Naar een handelingsplan: de filtermethode
3.4    Een casus: een klassikaal en individueel handelingsplan
3.5    Leerlingkenmerken en leerstijlen
3.6    Klassenmanagement

4       Schrijven voorbereiden: groep 1 en 2
4.1    Doelstellingen
4.2    Schrijfvoorwaarden
4.3    De motorische ontwikkeling van de hand
4.4    De pengreep
4.5    De schrijfhouding
4.6    Houding van de schrijfhand en ligging van het papier
4.7    Linkshellend schrift of rechtshellend schrift
4.8    De schrijfbeweging: stappenplan
4.9    Ontluikend schrijfgedrag, de betekenis van het spel
4.10  Signaleren, diagnosticeren en remediëren
4.11  Het schrijven van de leerkracht en de schriftsoorten
4.12  Ritmiekles groep 2/3
4.13  Vormles kleuters
4.14  Les schrijfpatronen als beweging, begin groep 3

5       Aanvankelijk schrijven: groep 3 en 4
5.1    Doelstellingen
5.2    Aanvankelijk schrijven
5.3    Instructietechnieken
5.4    Leerstijlen
5.5    Een reflecterende aanpak
5.6    Een woord leren schrijven
5.7    Een letter leren schrijven
5.8    Picto’s
5.9    Les: inleiding van het picto ‘kleuren’
5.10  Het begin
5.11  Het vervolg van groep 3 en 4
5.12  Het schrijven van de leerkracht
5.13  Les schrijven zonder druk, groep 3-8
5.14  Vormles: patronen en letters
5.15  Vormles: berichtjes, vanaf groep 4
5.16  Les ritmisch schrijven op tempo, vanaf groep 4
5.17  Les schrijven met een schuivende hand, vanaf groep 4

6       Voortgezet schrijven: groep 5 en 6
6.1    Doelstellingen
6.2    Temposchrijven: een programma
6.3    Een inventarisatie: de filtermethode
6.4    Les herhaling hoofdletters
6.5    Les woorden uit letterpatronen: vorm
6.6    Zelfcontrole op het schrijfwerk
6.7    Repetitie zit- en schrijfhouding

7       Voortgezet schrijven: groep 7 en 8
7.1    Doelstellingen
7.2    Het specifieke van verschillende schrijfsituaties
7.3    Verschillen in vormgeving van teksten
7.4    Fraai schrijven: een drietal lessuggesties voor groep 7/8
7.5    Les inleiding schrijven met de smalle brede pen, groep 7/8
7.6    Handschrift met persoonlijke kenmerken
7.7    Schrijven lukt niet na veel hulp
7.8    Schrijfhulp aan middelbare scholieren: een casus

Bijlagen
Werkbladen aanvankelijk schrijven
Werkbladen cijfers schrijven
Behandeling en repetitie van hoofdletters: toelichting
Overzicht toetsen schrijven
Observatielijsten en toetsen:
  1   Toets voorkeurshand
  2   Ruitenwissertoets
  3   Toets schrijfgedrag: schrijfhouding en schrijfbeweging
  4   Toets schrijfpatronen: schrijfrijpheidstoets
  5   Toets grafemen 1
  6   Toets grafeemkoppeling (woorden en zinnen)
  7   Observatie kijken en verbonden schrijven
  8   Observatie trajectbeheersing
  9   Tempotoets verbonden schrift
  10 Toets vormgeving
  11 Toets schrijfresultaat
Registratiekaart circuit
Formulier individueel handelingsplan
Kijkwijzer verzorgd handschrift
Kijkwijzer fraai handschrift
Alfabetten
Richtingkaarten
Onderleggers
Picto’s

Literatuurlijst
Trefwoordenlijst
Over de auteurs